Stan instalacji elektrycznej ocenia się nie tylko na podstawie jej wieku czy wyglądu przewodów. W praktyce wiele problemów pozostaje niewidocznych w trakcie powszechnego użytkowania, dlatego ważne są sprawdzenia wykonywane przy użyciu odpowiednich przyrządów. Pomiary elektryczne pozwalają zebrać dane dotyczące określonych parametrów instalacji i porównać je z wymogami technicznymi.

Zakres takich czynności zależy między innymi od rodzaju instalacji, jej przeznaczenia oraz warunków, w jakich pracuje. Zupełnie inaczej wygląda kontrola prostego obwodu w budynku mieszkalnym, a zupełnie inaczej instalacji obejmującej większą liczbę odbiorników. Znaczenie ma także sposób utworzenia instalacji, zastosowane zabezpieczenia a także wcześniejsze modyfikacje. Właśnie dlatego samo uzasadnienie, że instalacja działa, nie dostarcza zupełnej informacji o jej stanie technicznym.

Podczas sprawdzania instalacji konstatuje się między innymi ciągłość przewodów ochronnych, stan izolacji oraz działanie wybranych zabezpieczeń. W współzależności od sytuacji kreuje się także pomiary powiązane z impedancją pętli zwarcia czy rezystancją uziemienia. Każdy z owych parametrów opisuje inny fragment działania instalacji, więc pojedynczy wynik nie powinien być traktowany jako pełna ocena całości. W praktyce znaczenie ma także kolejność wykonywania poszczególnych czynności. Niektóre pomiary wymagają odłączenia zasilania, inne mogą być prowadzone wyłącznie po właściwym przygotowaniu badanego obwodu. Powinno się również uwzględnić sposobność występowania urządzeń elektronicznych, które mogą wpływać na sposób przeprowadzania kontroli. Wyniki zapisuje się w dokumentacji, ponieważ późniejsze zestawienie danych może ułatwić ocenę przekształceń zachodzących w instalacji.

Istotnym momentem na wykonanie sprawdzeniu jest nie tylko zakończenie nowej instalacji. Pomiary elektryczne wykonuje się również w ramach okresowych sprawdzeń oraz po zmianach, rozbudowie lub naprawach instalacji. W starszych budynkach dodatkową trudność może stanowić niepełna dokumentacja. Wtedy przed rozpoczęciem prac powinno się ustalić przebieg poszczególnych obwodów i sposób połączenia elementów, ponieważ wcześniejsze przeróbki nie zawsze odpowiadają pierwotnemu projektowi. Zdarza się także, że jeden obwód był przez lata zmieniany kilka razy, a zastosowane rozwiązania różnią się od tych stosowanych aktualnie. W takich sytuacjach interpretacja rezultatów wymaga uwzględnienia rzeczywistego układu instalacji, a nie jedynie danych zapisanych w starych dokumentach. Istotne jest też rozróżnienie pomiaru od oględzin. Sam odczyt przyrządu nie zastępuje sprawdzenia widocznych elementów, oznaczeń, połączeń i sposobu rozmieszczenia urządzeń.

Na wyniki mogą wpływać również warunki, w których przeprowadzane jest badanie. Znaczenie mają między innymi wilgotność, temperatura, stan przewodów a także konfiguracja podłączonych odbiorników. Dlatego wyniku nie trzeba prześledzić w oderwaniu od rodzaju instalacji i okoliczności zaprojektowania pomiaru. W dokumentacji warto zachować informacje o badanych obwodach, wykorzystanych metodach oraz uzyskanych wartościach, ponieważ tworzą one punkt odniesienia dla kolejnych testom. O ile instalacja została rozbudowana, część wcześniejszych danych może wymagać ponownej weryfikacji. Takie podejście pozwala rozpatrywać stan instalacji na bazie konkretnych parametrów i przemian w czasie, zamiast opierać się wyłącznie na jej wieku, wyglądzie lub prawidłowym działaniu podłączonych urządzeń.

Zobacz również: pomiary elektryczne Kielce.