Dokładność pomiarów jest istotnym aspektem w wielu dziedzinach techniki i przemysłu, gdzie precyzja odgrywa jedyną rolę dla zapewnienia jakości i bezpieczeństwa procesów. Wzorcowanie mierników jest procesem pozwalającym na określenie, w jakim stopniu określony przyrząd pomiarowy odpowiada ustalonym wzorcom i normom, co umożliwia wykrycie odchyleń od wartości rzeczywistych. Procedury wzorcowania obejmują porównanie wskazań miernika z wartościami referencyjnymi pochodzącymi z urządzeń wzorcowych o znanej dokładności, co pozwala określić niepewność pomiarową i ewentualnie wprowadzić korekty do rezultatów pomiarów.

Wzorcowanie może dotyczyć szerokiego spektrum urządzeń w tym mierników elektrycznych, ciśnienia, temperatury, masy, długości czy przepływu i jest integralną częścią systemów zapewnienia jakości w laboratoriach i zakładach produkcyjnych.

Kalibracja mierników polega na regulacji przyrządu w taki sposób, aby jego wskazania były zgodne z określonymi normami. Proces ten może obejmować ustawienie punktów zerowych, skali lub wprowadzenie współczynników korekcyjnych, tak by urządzenie pomiarowe działało w ramach deklarowanej dokładności. Kalibracja jest na prawdę ważna zarówno przy nowo zakupionych miernikach, jak i w trakcie eksploatacji urządzeń, ponieważ wskazania mogą się modyfikować w wyniku zużycia elementów, wpływu warunków środowiskowych czy wahań parametrów zasilania. Regularna kalibracja pozwala na utrzymanie spójności danych pomiarowych, co ma znaczenie przy prowadzeniu procesów technologicznych, sprawdzeniu jakości towarów oraz w badaniach naukowych.

Wzorcowanie i kalibracja na prawdę bardzo często są ze sobą związane, ponieważ wzorcowanie dostarcza punkt odniesienia dla kalibracji miernika. Procedury wzorcowania obejmują przygotowanie przyrządu, warunki środowiskowe pomiaru, dokumentację oraz określenie niepewności pomiarowej, która później jest brana pod uwagę przy korekcji urządzenia. W laboratoriach metrologicznych wykorzystuje się specjalistyczne urządzenia wzorcowe, które same są okresowo wzorcowane w odniesieniu do standardów międzynarodowych lub narodowych. W ten sposób powstaje łańcuch odniesienia zapewniający spójność i porównywalność wyników pomiarów między różnymi instytucjami i miejscami prowadzenia pomiarów.

Znaczenie wzorcowania i kalibracji mierników wykracza poza samą precyzję wskazań, ponieważ wpływa na bezpieczeństwo, zgodność z przepisami oraz kontrolę kosztów operacyjnych. Nieprawidłowo skalibrowane przyrządy mogą prowadzić do błędów w procesach produkcyjnych, co skutkuje stratami materiałowymi lub wadliwymi produktami. W dziedzinach wymagających certyfikacji i akredytacji, takich jak przemysł farmaceutyczny, chemiczny czy energetyczny, prowadzenie systematycznego wzorcowania i kalibracji jest na prawdę bardzo często obowiązkowe i podlega audytom. Dodatkowo dokumentacja procesu wzorcowania i kalibracji pozwala na śledzenie historii urządzenia, określenie częstotliwości potrzebnych przeglądów oraz planowanie działań utrzymaniowych, co wspiera utrzymanie bardzo wysokiej jakości i niezawodności przyrządów pomiarowych.

Zobacz także: kamera termowizyjna.