Wykorzystanie drewna z dawnych budynków w projektach współczesnych
Drewno wykorzystywane w budownictwie i aranżacji wnętrz nie zawsze musi pochodzić z nowo pozyskanego surowca. W znaczącej liczbie przypadków materiał z wcześniejszych konstrukcji, rozebranych budynków czy nieużywanych elementów wyposażenia może otrzymać kolejne przeznaczenie. Drewno z odzysku ma za sobą określoną historię użytkowania, która na prawdę bardzo często pozostawia ślady w jego wyglądzie i strukturze.
Widoczne otwory po gwoździach, przebarwienia, nierówności powierzchni czy zmieniony odcień są rezultatem wieloletniego kontaktu z otoczeniem. Nie znaczy to natomiast, że właściwie każdy taki szczegół nadaje się do ponownego użycia. Przed rozpoczęciem prac niezbędna jest ocena jego stanu, wilgotności, stabilności oraz potencjalnych uszkodzeń biologicznych. Znaczenie ma także wcześniejsze wykorzystanie materiału, ponieważ od niego może zależeć zakres przygotowania do kolejnych zastosowań. Przeciwnie postępuje się z belkami konstrukcyjnymi, a całkiem inaczej z deskami przeznaczonymi na elementy dekoracyjne.
Stare drewno wymaga odpowiedniego przygotowania, zanim zostanie wykorzystane w nowym projekcie. Pierwszym etapem jest zwykle usunięcie zabrudzeń, pozostałości starych powłok oraz metalowych elementów, które mogły pozostać w materiale (więcej: vieux bois). Następnie testuje się, czy powierzchnia nie jest osłabiona przez pęknięcia, grzyby albo działalność owadów. W praktyce istotne jest rozróżnienie naturalnych śladów użytkowania od uszkodzeń wpływających na trwałość elementu. Nierówna faktura może być zamierzonym efektem wizualnym, ale rozległe ubytki albo osłabione fragmenty wymagają już innej oceny. Część materiału można pozostawić w pierwotnej postaci, jednakże inne elementy potrzebują cięcia, szlifowania, suszenia albo zabezpieczenia odpowiednimi preparatami. Nie zawsze warto usuwać wszystkie ślady wcześniejszego użytkowania, ponieważ zbyt intensywna obróbka może pozbawić drewno cech, które odróżniają je od nowych desek. Finalny zakres prac zależy więc zarówno od planowanego użycia, jak i rzeczywistego stanu surowca.
Współczesne projekty architektoniczne coraz częściej łączą materiały o odmiennym pochodzeniu i charakterze. Stare drewno w nowoczesnej architekturze może występować obok betonu, szkła, stali czy gładkich powierzchni mineralnych. Takie porównanie opiera się głównie na różnicy faktur, barw i sposobu wykończenia. Drewno może stanowić część elewacji, okładzin ściennych, sufitów, schodów, drzwi albo wyposażenia wnętrz. W zależności od projektu zachowuje się jego naturalną powierzchnię lub poddaje ją częściowej obróbce. Istotne jest natomiast uwzględnienie warunków, w jakich materiał będzie użytkowany (zobacz więcej: rivestimento in pino). W pomieszczeniach o zmiennej wilgotności powinno się brać pod uwagę sposobność pęcznienia i kurczenia się drewna, natomiast na zewnątrz ważne stają się opady, nasłonecznienie oraz zmiany temperatury. Projektant musi również określić, czy dany element pełni wyłącznie funkcję wizualną, czy przenosi obciążenia. W drugim przypadku konieczna jest dokładniejsza ocena jego parametrów technicznych, ponieważ sam wygląd nie pozwala określić przydatności konstrukcyjnej.
Przy ponownym wykorzystaniu materiałów drewnianych znaczenie moraz sposób ich doboru i implementacji do konkretnego miejsca. Poszczególne partie mogą różnić się odcieniem, szerokością, grubością oraz stopniem zużycia, dlatego uzyskanie jednolitej powierzchni wymaga wcześniejszego zaplanowania układu. W przypadku większych realizacji problemem bywa przystępność stosownej ilości materiału o zbliżonych właściwościach. Powinno się również uwzględnić jego wymiary, które po rozbiórce nie zawsze odpowiadają standardom stosowanym we współczesnym budownictwie. Drewno z odzysku może być wykorzystywane zarówno jako pojedynczy element, jak i większy fragment wykończenia, jednak każdorazowo wymaga indywidualnego podejścia. Ważne pozostają też kwestie dokumentacji pochodzenia, wcześniejszych powłok chemicznych oraz sposobu przechowywania przed montażem. Te czynniki wpływają na zakres przygotowania materiału, organizację prac i możliwości jego zastosowania w nowej przestrzeni.
Źródło informacji: pine cladding.