Opieka długoterminowa nad osobami starszymi – formy i zasady organizacji
Zmiana otoczenia w starszym wieku może wpływać na wiele wycinków powszechnego funkcjonowania, także tych, które przedtem nie wymagały szczególnej uwagi. Dotyczy to w głównej mierze orientacji w przestrzeni, korzystania z łazienki, przemieszczania się między pomieszczeniami czy samodzielnego wykonywania łatwych czynności. Przy wyborze miejsca pobytu dla osoby starszej warto więc przyjrzeć się bliżej rozwiązaniom architektonicznym i wyposażeniu wnętrz.
Dom opieki senioralnej powinien być analizowany pod kątem dostępności przestrzeni dla osób o różnym stopniu sprawności. Znaczenie mają szerokość przejść, obecność progów, rozmieszczenie poręczy, rodzaj podłóg a także dostęp do pomieszczeń wspólnych. Dla osoby korzystającej z balkonika albo wózka inwalidzkiego dosłownie niewielka przeszkoda może utrudniać samodzielne poruszanie się. Istotne jest również oświetlenie, w szczególności w korytarzach i przy łazienkach, ponieważ wzrok wielu seniorów z wiekiem ulega zmianom. Przy ocenie warunków mieszkaniowych warto zwracać uwagę nie tylko i wyłącznie na wygląd pomieszczeń, ale głównie na ich praktyczne użycie w codziennych sytuacjach.
Osoby starsze często mają swoje przyzwyczajenia powiązane z organizacją czasu, odpoczynkiem i wykonywaniem codziennych zadań. Przeniesienie do nowego miejsca może oznaczać konieczność dopasowania się do wspólnego harmonogramu, określonych godzin posiłków czy zasad korzystania z przestrzeni. Dom spokojnej starości działa według ustalonej organizacji dnia, jednak szczegóły mogą się różnić w zależności od charakteru placówki i potrzeb mieszkańców. Warto zwrócić uwagę na to, ile swobody pozostawia się seniorom w zakresie codziennych wyborów. Sposobność wyboru pory odpoczynku, samodzielnego przygotowania się do wyjścia czy przechowywania osobistych rzeczy ma znaczenie dla zachowania poczucia niezależności. Nie zawsze wszystkie przyzwyczajenia można utrzymać w nowych warunkach. Ograniczenia mogą wynikać z organizacji opieki, stanu zdrowia mieszkańców albo wspólnych zasad obowiązujących w danym miejscu. Dlatego przed rozpoczęciem pobytu istotne jest poznanie regulaminu i ustalenie, które potrzeby można uwzględnić w normalnym planie.
Kolejnym zagadnieniem jest organizacja czasu w sytuacji osób z zaburzeniami pamięci i orientacji. Seniorzy z takimi trudnościami mogą posiadać problem z rozpoznawaniem pomieszczeń, zapamiętywaniem nowych informacji albo odnajdywaniem drogi do swojego pokoju. Czasami pojawia się także niepokój wynikający ze zmiany otoczenia, w szczególności wieczorem lub w godzinach nocnych. W takich wypadkach znaczenie mają powtarzalne czynności, czytelne oznaczenia pomieszczeń oraz ograniczenie niepotrzebnych modyfikacji w najbliższym sąsiedztwie. Dom dla seniora, w którym przebywają osoby z różnymi rozterkami zdrowotnymi, powinno uwzględniać odmienne potrzeby dotyczące komunikacji i codziennego wsparcia. W sytuacji zaburzeń pamięci ważne jest stosowanie łatwych komunikatów i dawanie seniorowi odpowiedniej ilości czasu na wykonanie polecenia. Ponaglanie lub przekazywanie kilku informacji równocześnie może powodować dezorientację. Trzeba także pamiętać, że problemy z pamięcią nie za każdym razem przebiegają w bardzo podobny sposób. Zdolność do samodzielnego wykonywania określonych czynności może edytować się w zależności od pory dnia, zmęczenia czy ogólnego samopoczucia.
Przy organizacji opieki powinno się uwzględnić również sytuacje związane z porą nocną. Kłopoty ze snem, częste korzystanie z toalety, dezorientacja po przebudzeniu czy trudności z samodzielnym wstawaniem wymagają dobrego zaplanowania wsparcia. W praktyce ważne jest uwarunkowanie, jak wygląda dostępność personelu w nocy i jakie procedury obowiązują w przypadku nagłych zdarzeń. Znaczenie ma też sposób przechowywania leków, dokumentacji oraz informacji o zaleceniach dotyczących poszczególnych mieszkańców. Nie każda osoba starsza wymaga takiego samego nadzoru, dlatego zakres pomocy powinien wynikać z jej stanu zdrowia i codziennych możliwości. Wraz z upływem czasu mogą pojawić się nowe ograniczenia, przykładowo trudności z samodzielnym wstawaniem z łóżka lub konieczność częstszej pomocy przy higienie. Zmiany te wpływają na organizację opieki i mogą wymagać ponownej oceny dotychczasowych rozwiązań. Ważne jest, aby informacje o takich sytuacjach były przekazywane między osobami odpowiedzialnymi za opiekę, ponieważ daje możliwość to zachować ciągłość ustaleń dotyczących zwyczajnego funkcjonowania seniora.
Polecamy: dom opieki senioralnej Kielce.